به گزارش خبرگزاری حوزه، در پیام رهبر معظم انقلاب به مناسبت هفته دولت بر این نکته مهم و کلیدی تأکید شده که برای دستیابی به "ایران هرچه قویتر" باید قدرت ایران را روایت کرد.
ایشان به طور خاص در این پیام تصریح نمودند: "در دوران کنونی و شرایط خطیر و پیچیدهای که وصول به «ایران هرچه قویتر» با آن روبهرو است، یکی از امور ضروری برای دستیابی به این هدف، علاوه بر تلاش شبانهروزی و ابتکار مستمر، تبیین و روایت قدرت و قوّت ایران و ملّت عزیز آن میباشد. ضعف و نقص و کمبود، نیازمند روایت و برجستهسازی نیست؛ بلکه نیازمند برنامهریزی و اقدام برای رفع و حلِّ مشکل است. گاه بیان صادقانه ضعفهای خود در وقتی که دشمن به روحیّه نیاز دارد، کمک بزرگی به او است و ایبسا دلهای دوستان و همراهان را دچار نگرانی نموده و ایشان را سرگردان و متحیّر سازد. بلی، هرگاه شنونده این بیانهای صادقانه تنها مردم و دلسوزان ما باشند، اِشکال تقلیل مییابد. امّا قوّت و قدرت و نقاط مثبت بهموجب آموزه قرآنیِ «و امّا بِنِعمَة ربِّکَ فَحَدِّث» نیازمند روایت و برجستهسازی است. "
"روایت قدرت" مکمل "واقعیت قدرت"
غلامحسین اسلامی فرد، روزنامهنگار و استاد دانشگاه معتقد است: پیام مقام معظم رهبری، میان «واقعیت قدرت» و «روایت قدرت» تفکیک نکرده، بلکه این دو را مکمل یکدیگر میداند به خصوص با عنایت به این مسأله مهم که قدرت باید ساخته شود و سپس درست روایت شود، همان طور که روایت صحیحِ قدرت میتواند به تقویت روحیه، اعتماد و انسجام جامعه کمک کند.
مسأله مهمتر ساختن واقعیت است
وی همچنین گفت: در بخش دیگری از پیام رهبر انقلاب، بر اهمیت فوق العاده مساله تبیین و روایت قوت ایران تأکید شده است. اما این تأکید بلافاصله در کنار بحث تلاش شبانهروزی و ابتکار مستمر قرار گرفته که خب، این همنشینی بسیار معنادار است. در واقع باید توجه داشت که اگر روایت قدرت از واقعیت قدرت تفکیک شود، به تبلیغات تقلیل پیدا میکند و در بلندمدت اعتماد عمومی را تضعیف خواهد کرد و لذا در اینجا بر این نکته اساسی تأکید شده که روایت قدرتمند، نیازمند پشتوانه واقعی است.
این مدرس دانشگاه ادامه داد: طبعاً هنگامی که تولید اقتصادی رونق میگیرد، وقتی مسأله انرژی بهتر مدیریت میشود، وقتی کالا و خدمات مورد نیاز مردم تأمین شده و در هنگامه بروز بحران، آسیبهای واردشده ترمیم میشود، در این صورت، رسانه نیز ماده خام لازم برای روایت قدرت ایران را در اختیار دارد و لذا باید توجه داشت که مسأله رسانه را نمیتوان جدا از مسأله حکمرانی دید و به فهم آن پرداخت، چرا که حکمرانیِ کارآمد، خود مهمترین منبع تولید روایت قدرت به شمار میرود.
تفاوت میان "نقد ضعف" و "روایت ضعف"
وی همچنین ابراز داشت: به عقیده بنده، یکی از دقیقترین بخشهای پیام اخیر رهبر معظم انقلاب ناظر به بحث تفکیک میان ضعف و روایت ضعف است. شاید برای عده ای چنین تصور شود که تأکید بر روایت قدرت به معنای چشمپوشی از مشکلات است و حال آن که متن پیام چنین برداشتی را تأیید نمیکندبه این خاطر که ضعف و کمبود، به هیچ ذوجه انکار نشدهاند، بلکه جایگاه آنها مشخص شده است با این توضیح مهم که ضعف باید موضوع برنامهریزی و اقدام برای حل مشکل باشد، نه موضوع برجستهسازی دائمی.
اسلامیفرد افزود: رسانه موظف است که مشکلات مردم را ببیند و به مطالبهگری برای حل آنها بپردازد به این معنا که ناکارآمدی را نقد کند و مسئولان را پاسخگو نگاه دارد. اما در عین حال باید توجه داشت که میان اطلاع رسانی از یک مشکل و ساختن یک تصویر دائمی از ضعف و ناتوانی کشور، فاصله زیادی وجود دارد و لذا نباید این ها را با هم خلط کرد به خصوص در کورانِ جنگ روایتها که تکرار گزینشی ضعفها میتواند تصویری بزرگتر از واقعیت بسازد و این مسأله خود آسیبزاست.
نیازمند خلاقیت رسانهای در تولید محتوا هستیم
مصطفی گودرزی، مستندساز و پژوهشگر عرصه رسانه نیز با تأکید بر این نکته که تبیین روایت قدرت کشورمان در شرایط حساس کنونی، نیازمند خلاقیت رسانه ای در تولید پیام و محتوا در عین توجه به الزامات واقعگراییِ شناختی است، اظهار داشت: در زمانه ای که ما شاهد انواع و اقسام بمباران اطلاعاتی از سوی دشمن هستیم، باید دانست که روایتهای کلیشهای و کم اثر دیگر کارکرد خود را از دست دادهاند و لذا در این جا نیازمند اقتدار نرم با بهره گیری حداکثری از ظرفیت و قدرت هنر و رسانه میباشیم.
وی افزود: البته ما در بحث تولید پیام و محتوا باید ناظر به مخاطبان و سطوح مختلف آن کار کنیم به عنوان مثال تولید محتوای تحلیلیِ عمیق در قالب اینفوگرافیکهای دادهمحور، همچنین مستندهای پژوهشی و مقالاتِ متقن برای مخاطبان نخبه باید در دستور کار باشد و از سوی دیگر ناظر به عموم مردم و به خصوص نسل جدید، نیازمند تولید محتواهای جذاب و در عین حال استدلالی هستیم که دادهها در آن به شکلی ساده و صمیمانه ارایه شود.
اهمیت مخاطب شناسی در فرآیند تولید پیام و محتوا
پژوهشگر عرصه رسانه همچنین گفت: حتی فراتر از مباحث داخلی در عرصه بین الملل نیز قوت و قدرتِ ایران اسلامی نباید برای همه مخاطبان با یک زبان روایت شود، کما این که به عنوان مثال برای نخبگان جهانی، زبان حقوقی، استراتژیک و اقتصادی، مورد نیاز است و از سوی دیگر برای افکار عمومی منطقه غرب آسیا باید از ظرفیت زبانِ دینی، تاریخی و ضد استعماری با عنایت به مشترکاتِ هویتی بهره گرفت.
گودرزی تأکید کرد: همچنین باید توجه داشت که اقتدار ایران صرفاً در قدرت نظامی و یا بهره گیری از ابزار دیپلماسی و سیاست خارجی خلاصه نمیشود، بلکه ما باید به ظرفیتهای فرهنگی و به خصوص نگاه و رویکرد تمدنی نیز در این باره توجه ویژه ای داشته باشیم و رسانههای ما از این مقولههای کلیدی غفلت نکنند.
وی در خاتمه گفت: روایت قدرت در شرایط فعلی، بیش از آنکه نیازمند توجه صرف به توسعه امکانات باشد، نیازمند دقت نظر و عمقِ تحلیلی بیشتر است و لذا در این زمینه نیازمند هوشمندی مضاعف تولیدکنندگان محتوا در امر روایت اقتدار ملی هستیم.
گزارش: سید محمدمهدی موسوی
۰۹:۲۷ - ۱۴۰۵/۰۶/۱۰
نظر شما